مشرق زمين نيز ملزم به اجراى اين رسم بودند . مسيو دولاهه - پدر - كه در آن زمان سفير فرانسه در باب عالى بود از تغيير مداوم نخست‌وزيران در سالهاى خردسالى سلطان محمد خسته ، و در تقديم هدايا به آنان سست شد ، و بسيار نگذشت كه هر زمان صدراعظم جديد بدين منصب عظمى نايل مىشد نه به ديدارش مىرفت ، و نه هديه‌اى تقديم مىكرد ؛ و بر اين باور بود كه اين ديدارها و هديه دادنها جز اتلاف وقت ، و صرف مال هيچ اثر ندارد ، و تنها تماشاگر انتخاب و عزلشان بود . پس از مدتى كوپرولو محمد پاشا به مسند مهردار سلطنت و صدارت عظمى برآمد . « 13 » سفير فرانسه پنداشت كه فرجام كار او از سرنوشت نخست‌وزيران مقدّمش بهتر نخواهد بود ، و مدت صدارت وى نيز چند روز يا چند هفته بيش نمىپايد . اما وى در اين تصوّر و پيش‌نگرى به خطا رفته بود ، چه صدراعظم جديد تا پايان زندگيش - سال 1661 - در اين مقام مهم به جا ماند ؛ و چنان كه رسم بود همهء بزرگان كشور در آغاز صدارت كوپرولو محمد پاشا به ديدارش رفتند و پس از به جا آوردن مراسم تهنيت هداياى خود را تقديم كردند . سفيران كشورهاى خارجى نيز اين رسم را فرو - نگزاشتند ، اما سفير فرانسه اين وظيفه را به جا نياورد ، و چندان كه سفيران ديگر وى را به رعايت كردن اين رسم و آيين رهنمون شدند مسيو دولاهه كه خسيس طبع بود به عذر پرهيز از مخارج بىحاصل رهنمايى آنان را نپذيرفت . اما چون پس از مدتى دريافت كه تصوّر و پيش‌بينى او دربارهء مدت صدارت صدراعظم جديد خطا و اشتباه بوده ، و وى همچنان با قدرت روزافزون و درايت تمام به انجام كردن وظايف خطير خود مىكوشد از آنچه انديشيده و كرده بود پشيمان شد ، به جبران برخاست ، به ديدارش شتافت ، تهنيتش گفت و هديه‌اى شايسته تقديم كرد . اما اين ديدار براى او سود نداشت . صدراعظم به سبب تقصير و تأخيرى كه سفير در ديدار و تقديم هديه كرده بود ، و اين رسم بزرگ را به جا نياورده بود به سردمهرى و دشمن‌رويى وى را پذيرفت ، و از همان روز درصدد انتقامجويى از او و ملت فرانسه برآمد ؛ و چنان كه پيش از اين اشاره شد مهمترين عوامل اختلاف ميان امپراتورى عثمانى و فرانسه ، و مكاتبات تلخ و قهرآميزى كه طى مدّت دوازده سال دورهء صدارت كوپرولو محمد پاشا ، و زمان

--> ( 13 ) - كوپرولو محمد پاشا ( koprulu ) كه در سال 1656 نخست وزير شد 31 اكتبر 1661 ميلادى برابر 1040 خورشيدى در همين سمت درگذشت .